गांधी समजून घेताना- दैनिक प्रजापात्र या वृत्तपत्रात आलेला संकेत मुनोत यांचा गांधीजी बद्दल चे प्रमुख गैरसमज दूर करणारा लेख

गांधींनी स्वतःला सुधारक वगैरे कधी म्हटले नाही पण तसे न म्हणताही धर्माचा मौलिक अर्थ सांगत त्यातील लोकांना सहिष्णू, चरित्रवान बनण्यास प्रवृत्त केले.

लेखाच्या सुरवातीलाच हे स्पष्ट करतो कि मी गांधीवादी नसून त्यांच्या विचारांचा छोटासा अभ्यासक आहे.

लहानपणी गांधीजींबद्दल थोडा आदर वाटायचा , पण 8वी ते 10वी दरम्यान मी गांधीजींचा थोडा तिरस्कार करत असे. देशाचे तुकडे करणारा, अहिंसेचा अतिरेक करणारा,५५ कोटी देणारा, आंबेडकरांना, भगतसिंग , बोस यांना त्रास देणारा म्हातारा अशी काहीशी प्रतिमा अर्धवट वाचनातून आणि वेगवेगळी मते ऐकून मनात निर्माण झाली होती, त्यांच्या खुन्याची पुस्तके आणि नाटके पाहिली होती त्यामुळे त्या खुन्याचा थोडा चाहता झालो होतो.पण सत्य वेगळेच आहे हे मला दोन्ही बाजू वाचल्यावर लक्षात आले, जसजसा गांधी वाचू लागलो तस-तसे सत्य उमजत गेले , स्वतःत सकारत्मक बदल घडवण्याची आणि Knowing Gandhi Global Friends चळवळ सुरू करण्याची प्रेरणा त्यातून मिळाली.

म्हणजे गांधी वाचण्यापूर्वी मी जसा होतो तसा नंतर राहिलो नाही बराच सकारात्मक बदल झाला. मी पूर्वी अंधार, कुत्रा, गुंड, भुताची कल्पना, स्टेज आणि अनेक गोष्टींना घाबरत असे गांधी वाचायला लागल्यावर ही भीती गेली आणि मी निर्भय झालो. शिवाय सत्यशोधक वृत्ती, विज्ञानवादी दृष्टीकोन, प्रेम या गोष्टी वाढून अंधश्रद्धा, द्वेष अश्या अनेक गोष्टी कमी झाल्या. पण अजून बराच बदल घडायचा आहे. अजूनही माझ्यात अनंत उणिवा आहेत आता त्यातील काही उणीवा तरी मी स्पष्टपणे सांगू शकतो..

तर महात्मा गांधी बद्दल एक-एक मुद्दा पाहूया

1 . जागतिक प्रभाव-

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष बराक ओबामा, अँप्पल चे मुख्य स्टिव्ह जॉब्स, विनोदाचा बादशहा चार्ली चॅप्लिन, दक्षिण आफ्रिकेचे राष्टाध्यक्ष नेल्सन मंडेला आणि जगातल्या कितीतरी लोकांनी त्यांच्या आयुष्यात गांधीविचारांची प्रेरणा असल्याचे कबूल केले आणि जागतिक परिवर्तन घडवून दाखवले.अल्बर्ट आईन्स्टाईन या थोर वैज्ञानिकांने म्हटलेच आहे की ‘’ येणाऱ्या पिढ्या विश्वास ठेवणार नाहीत कि असा कोणी हाडा मांसाचा माणूस या पृथ्वीतलावर वावरत होता’’ आणि होय आईन्स्टाईनच्या इतर सिद्धांताप्रमाणे हाही सिद्धांत खरा ठरतो की काय असे वाटण्यासारखी परिस्थिती आज आहे. तुम्ही आसपास पहा गांधी बद्दल एवढ्या अफवा पसरवल्या आहेत की खरच असा कोणी चांगला माणूस होता त्यावर आजची पिढी विश्वास ठेवत नाही.

2.गांधीजी -जात आणि धर्म-

गांधीजींनी कोणत्याही जातिचे वा धर्माचे अतिरेकी समर्थन केले नाही ते स्वतः ज्या जातीत जन्माला आले त्या जातीचेही त्यांनी स्वतः ला प्रतिनिधी वगैरे म्हणवून घेतले नाही. त्यामुळे कुठलीही जात त्यांच्या मागे नाही उलट  बहुतेक जातीतील कट्टरवादी लोक त्यांचा द्वेष करतात.

एका जातीतील कट्टर लोकांना  पुणे करारामुळे गांधीजी ब्राम्हणधार्जिणे आणि दलितद्वेष्टे (मनुवादी) वाटतात

एका जातीतील काही कट्टर लोकांना गांधी ब्राम्हणद्वेष्टे, दलित धार्जिणे वाटतात कारण जिथे एका जातीचे वर्चस्व होते अशी सर्व ठिकाणे राजकारण, समाजकारण व इतर अनेक  गांधीजींनी अस्पृश्यता निवारण चळवळीद्वारे  त्या जातीचे वर्चस्व संपवून सर्वांना त्यात पुढे आणले.

पाकिस्तानमधील काही कट्टर मुस्लिमांनाही आम्हाला छोटा पाकिस्तान दिला,काश्मीर दिला नाही वगैरे कारणावरून  गांधी मुस्लिमद्वेष्टे व हिंदुधार्जिणे वाटतात.

त्यामुळे गांधीजींच्या मागे त्यांचा उदो-उदो वा देव करणारी कोणताही जातसमूह नाही. जेवढी टिंगल गांधीजींची उडवली जाते त्याच्या एक टक्का जरी इतर कोणत्या महापुरुषांची झाली असती तर दंगली झाल्या असत्या, पण कुठल्याही जातीचा , धर्माचा, पंथाचा आधार न घेता ते जगभर पोहचले या उलट इतर जातींच्या महापुरुषांना त्यांच्याच जातीच्या लोकांनी स्वतःपुरते संकुचित करून ठेवले.

काही महापुरुषाचे गुणगान करताना किंवा चरित्र लिहितांना गांधीजींना कमी लेखावेच लागते त्याशिवाय यांचा महापुरुष मोठा होत नाही.याउलट गांधींचे वर्णन करताना कोणाला कमी लेखायची गरज नाही. गांधीजीनी स्वतःच्या चरित्रात इतर कुणाही पेक्षा स्वतःलाच कमी लेखले आहे

3. स्वातंत्र्य फक्त गांधींमुळे मिळालं का?

अस कोणीही म्हणत नाही की स्वातंत्र्य फक्त गांधींमुळे मिळाले. पण हे राष्ट्र घडवण्यात , सर्व जाती-पाती , धर्म च्या लोकांना एकत्र आणण्यात, कोट्यवधी सामान्य माणसांना इंग्रजांविरुद्ध निर्भयपणे लढण्यास प्रेरणा देणारे ते होते त्यामुळे ते स्वातंत्र्य लढ्याचे नायक ठरतात.आणि हे त्याकाळचे सर्वच नेते मान्य करतात. नेताजी बोस त्यामुळेच त्यांना राष्ट्रपिता म्हणतात आणि आझाद हिंद सेनेत ही प्रत्येक कार्यक्रमानंतर 'महात्मा गांधी की जय' म्हटले जाते.

जसे 'छत्रपती शिवाजी महाराज की जय' म्हटलं की सगळे मावळे त्यात येतात त्यात वेगवेगळ्या मावळ्यांची वेगळी नावे घेऊन जय म्हणण्याची गरज पडत नाही तसेच 'महात्मा गांधी की जय' म्हटलं की त्याकाळचे सगळेच स्वातंत्र्यसैनिक येतात.

4. ब्रिटिशांचे जगातील साम्राज्य कमी करण्यात गांधीजीचा वाटा-

 पूर्ण जगावर राज्य करणाऱ्या ब्रिटिश साम्राज्याचे पंतप्रधान चर्चिल म्हणाले होते कि 'या गांधीला जर जनरल स्मट्स ने आफ्रिकेतील तुरुंगातच संपवले असते तर ब्रिटिशांचे जगावर राज्य अजून काही दशके टिकले असते शिवाय भारताला स्वातंत्र्य दिले तर 10 वर्षात भारताचे तुकडे तुकडे होऊन हा देश बेचिराख होईल असेही त्याचे म्हणणे होते पण स्वातंत्र्य मिळून 70 वर्षे झाली तरी आपण आजही एकत्र आहोत आणि लोकशाही टिकून आहे ती या गांधींविचारांमुळेच.

5.शाहीदे आजम भगतसिंग यांची फाशी आणि म. गांधी-

भगतसिंग आणि क्रांतिकारकांचे प्राण वाचावे यासाठी गांधी गव्हर्नर जनरल आयर्विन यास भेटले व फाशीची शिक्षा अमलात न आणण्याची विनंती केली. शिक्षेच्या एक दिवस आधी त्यांनी आपले सर्व भाषिक कौशल्य पणाला लावून पत्र लिहून अगदी येशू ख्रिस्ताचा दाखला देऊनही शिक्षा माफ करण्याची विनंती केली, पण त्यास न जुमानता फाशी अंमलात आणली गेली. ब्रिटिश गांधीजींचे सहज ऐकणारे असते तर गांधी म्हटले असते चले जाव आणि ब्रिटिश निघून गेले असते. तसे मग ब्रिटिशांनी कस्तुरबांच्या आरोग्याची मुद्दामून गैरसोय करून त्यांची हत्या ही केली नसती.

दुसरी महत्वाची गोष्ट म्हणजे भगतसिंग आणि त्याचे सहकारी हौतात्म्यासाठी खूपच अधीर झाले होते . त्यांना माफी नकोच होती ,म्हणून तर त्यांनी खटल्या दरम्यान बचावाचा प्रयत्न केला नाही. वीर भगतसिंग यांनी स्वतःच्या पालकांना ही खडसावुन शिक्षा माफ करण्यासाठी कुठलेही प्रयत्न करू नका असे सांगितले.आमच्या हुतात्मा जाण्याने हजारो तरुणांना स्वातंत्र्य लढ्याची प्रेरणा मिळेल असे ते म्हणत.

6.गांधीजी खूप अध्यात्मिक वा धार्मिक होते असा काही कट्टर नास्तिक मंडळींचा आरोप असतो

 सत्य -गांधीजी हे धार्मिक व आध्यात्मिक असले तरी धर्मांध व दुसऱ्या धर्माचा द्वेष करणारे नव्हते

गांधीजींचे अध्यात्म हे धार्मिक अथवा साक्षात्कारी नव्हते. त्याला सामाजिक परिमाणे होती. समाजाची सेवा, निसर्गाचे रक्षण, जलसंवर्धन, सार्वजनिक आरोग्याची काळजी हे त्यांना अभिप्रेत होते. व्यक्तिगत त्याग व व्यक्तिगत विकास यातून समाजाच्या हिताचा व्यापक विचार त्यांनी मांडला होता. एकाही डोळ्यातून एकही अश्रू निघू नये, गरिबी, अन्याय, विषमता यांचे उच्चाटन व्हावे, हीच त्यांची जीवनदृष्टी होती, हेच त्यांचे अध्यात्म होते आणि हाच त्यांचा परमार्थ होता. स्वातंत्र्याचा उल्लेख करणाऱ्यांनी स्वातंत्र्याकडे कसे पाहावे, याची दृष्टी गांधीजींच्या आचरणातून मिळते. गांधीजींनी कधीही लोकांना मी कृष्ण किंवा कुणाचा अवतार बनून तुमचा उद्धार करायला आलो आहे वगैरे म्हटले नाही. गांधींना एवढे लोक मानणारे होते की त्यांनी जर ठरवले असते तर ते एखाद्या नवीन धर्माचे संस्थापक ठरू शकले असते पण त्यांनी तसे काही केले नाही. 

7.गांधीहत्येनंतर ब्राम्हणांची हत्या झाली का?-

भ्याडपणे नथुराम गोडसे ने जेव्हा  प्रार्थनेला जाणाऱ्या गांधीजींची हत्या केली त्यानंतर तो स्वतःची ओळख सांगत नव्हता. स्वतःला मुसलमान दाखवून, गांधीजींची हत्या एका मुस्लिमाने केली असे सांगून भारतभर हिंदू-मुस्लिम दंगल पेटवून पटेल, नेहरू, मौलाना आझाद आणि सर्व प्रमुख नेत्यांच्या कत्तली घडवण्याचा आणि सरकार पाडण्याचा त्याचा आणि त्याच्या संघटनेचा डाव होता.  त्या ठिकाणी जेव्हा व्हॉईसरॉय लॉर्ड माउंटबॅटन आले तेव्हा लोक त्यांच्याकडे आले आणि "हत्या करणारा मुस्लिम आहे का ?"असे विचारू लागले त्यांनी "तसे असणे शक्यच नाही" असे सांगितले , नंतर काकासाहेब गाडगीळ यांनी नथुरामला ओळखले आणि मोठा अनर्थ टळला.

राष्ट्रपित्याच्या हत्येमुळे पूर्ण देश शोकात बुडालेला असतांना हिंदू महासभा, आर.एस.एस च्या काही ब्राम्हण्यवादी लोकांनी साखर आणि मिठाई वाटणे सुरु केले. 

"आमचा बाप गेला आणि यांना कसला विकृत आनंद झाला" म्हणून लोक भडकले आणि त्यांच्यावर धावून गेले यात काही ब्राम्हण्यवादी लोकांची घरे जळाली.

पण पुणे, नगर आणि अनेक ठिकाणी गांधीवाद्यांनीच मध्ये पडून घरे वाडे जळण्यापासून वाचवली आणि जमावाला शांत केले.गांधीवाद्यांनी कधीही ब्राम्हणांचा किंवा कुठल्या जातीचा विरोध वा द्वेष केला नाही. आचार्य विनोबा भावे, कालेलकर, धर्माधिकारी हे गांधीजींचे महाराष्ट्रातील प्रमुख शिष्य कोण होते ? जर  ब्राम्हण जाती बद्दल द्वेष असता? तर यांना गांधीवाद्यांनी गांधीनंतर आपले मानले असते का? 

8.गांधी हत्या-

गांधीहत्येबद्दल 55 कोटी, फाळणी आदी काही खोटी कारणे सांगितली जातात पण हे सत्य नाही.फाळणीला शेवटपर्यत विरोध करणारे एकमेव गांधीजींच होते तर त्यांचे उपोषण हे 55 कोटींसाठी नसून दंगली थांबाव्यात यासाठी होते.सरकारने 55 कोटी देण्याचे कबूल केले तरी ते उपोषण थांबले नव्हते. दंगल थांबली तेव्हा त्यांनी उपोषण मागे घेतले.

55 कोटी बद्दल सरदार पटेल स्वतः म्हणतात की गांधीजी चा सल्ला बरोबर होता. 

"हम पास की सोचते है, पर बापू दूर की सोचते है" असे स पटेल यावेळी म्हणाले

9.गांधी हत्येचे कारण - 

गांधीहत्येचे मुख्य कारण होते त्यांचे सर्वसमावेशक धोरण. जे कार्य हजारो वर्षांपूर्वी भ महावीर व म. बुद्धांनी केले तेच काम गांधीजींनी आत्ता केले ते म्हणजे धर्म, राजकारण , शिक्षण, अर्थकारण , समाजकारण आदी सगळीकडे एका वर्गाची मक्तेदारी, वर्चस्व मोडून काढून ते सामान्य माणसासाठी खुले केले. गांधीजींच्या उदयापूर्वी राजकारण धर्मकारण आदी ठिकाणी मुख्यतः उच्चवर्णीय लोकांची मक्तेदारी होती ज्यामुळे त्यांची हत्या झाली. गांधीजींवर पहिला हल्ला पुण्यात जून1934 मध्ये ते अस्पृश्यता निवारण चळवळीचे कार्य करत असतांना झाला जेव्हा 55 कोटी, फाळणी इ गोष्टी ही अस्तित्वात नव्हत्या. सनातनी लोकांनी तो हल्ला घडवला होता.त्यानंतर अनेक हल्ले झाले

10.परिवर्तन – गांधी स्वतःत नेहमी सकारात्मक परिवर्तन करत राहिले उदा – चातुर्वर्ण्याबद्दलची त्यांची मते बदलत गेली.फक्त आंतरजातीय विवाहातच उपस्थित राहणार असा प्रण त्यांनी घेतला आणि शेवटपर्यत त्याचे पालन केले.

याचा परिणाम आजही दिसतो.उदाहरण सांगतो माझे जेष्ठ मित्र ACP प्रेमसागर सांगतात की त्या दोघांचे आंतरजातीय लग्न जवळजवळ अशक्य होते. त्यांचा जवळचा मित्र ही त्यांना सल्ला देऊन सोडून गेला की "या आंतरजातीय विवाहात तुझा खून वगैरे होऊ नये म्हणून म्हणून तू लांब रहा यापासून".हे चालू असताना मुलीच्या आजी कडे (आईचीआई) हे प्रकरण गेले त्या म्हणाल्या "अरे लडका हरिजन है, मतलब अपने से भी उपर है ऐसा गांधीजीने कहा है और गांधीजी तो सिर्फ ऐसेच शादी मे जाते थे" त्या आज्जीला कोणी विरुद्ध बोलू शकल नाही कारण गांधींचे एवढं स्थान सगळीकडे होत. 30 वर्षांपूर्वी त्यांचे लग्न झाले तेव्हा माझ्या लग्नात म.गांधी उपस्थित असल्यासारखे मला यामुळे वाटल्याचा ACP प्रेमसागरजी मला म्हणाले तेव्हा मलाही भरून आले की "किती लोकांना अंतर्बाह्य बदलून टाकले या गांधीने"...

11.पर्यावरण –पृथ्वीकडे सर्वांची गरज भागवण्याएवढे आहे पण सर्वांची हाव भागवू शकेल एवढे  शकेल एवढे नाही.असे ते म्हणत. आज जगभर जेव्हा पर्यावरणा साठी मोर्चे निघतात तेव्हा त्यावर गांधीजींचे हेच वाक्य असते.

12.स्त्रियांचे सक्षमीकरण-

 जीवनाच्या ज्या ज्या क्षेत्रात पुरुष कार्य करतात त्या त्या क्षेत्रात स्त्रिया कार्य करू शकतात; स्त्रियांना कार्य करता आले पाहिजे आणि स्त्रियांनी कार्य केले पाहिजे हा गांधीजींचा आग्रह होता. त्यामुळेच त्यांनी स्त्रियांसाठी खास असे काही कार्यक्रम राबवले नसले तरी त्यांच्या सार्वजनिक कार्यक्रमांची योजनाच अशी असायची की त्यात स्त्रियांचा सहभाग आवश्यक असे. एकदा बिहारमध्ये त्यांना एका कार्यक्रमासाठी निमंत्रित केले होते ,आपल्या पूर्ण देशामध्ये स्त्रियांना चूल, मुल पदर आणि बुरखा एवढ्या पुरतेच मर्यादित ठेवले जाई बिहार मध्ये तर स्त्रियांवर अजून काही बंधने होती असे असताना गांधीजींनी अट घातली कि कार्यक्रमात स्त्रियांचा सहभाग असला तरच मी कार्यक्रमाला येणार आणि तेथे तो चमत्कार घडला सुद्धा.

आपली भारतीय राज्यघटना तयार करण्यात अनेक गांधीवादी स्त्रियांचे मोठे योगदान आहे.स्त्रियांना मतदानाचा हक्क मिळण्यासाठी अनेक विकसित देशांना भांडावे लागले. आपल्या भारतात ते स्वातंत्र्यासोबतच मिळाले त्याला कारण गांधींनी तयार केलेली मानसिकता.

शेवटी बाबा आमटेंच्या मुक्तछंदातील हे शब्द सांगून विराम घेतो

त्याने प्रथम एका मिठाच्या पुडीला हात घातला आणि मग एक साम्राज्य 

मिठाच्या सात समुद्र पलीकडे फेकून दिले.त्याने सुतातून सुरुवात केली

आणि अखेर स्वराज्याचा स्वर्ग गाठून दाखवला. याच साध्या सुताने त्याने एक पिढीच्या पिढी आणि एक देशच्या देश बांधून दाखवला.

पण एक देशच्या देश आणि एक पिढीच्या पिढी पकडण्यासाठी 

नुसतीच हिकमत पुरी पडत नाही

त्यासाठी ताकदही लागते

भारी वजनाचा एक क्रूस वाहण्याची ताकद!"

"ज्याला तो क्रूस वागवता येतो 

त्याच्या सोबत बारा अनुयायी असले 

तरी त्याचे प्रेषितत्व घाबरत नाही.

पण खांद्यावर क्रूस नसता कुणी बारा लाख बाजारबुणगे घेवून निघाला 

तरी त्याचा महंत होतो.

आणि महंत फक्त गादी चालवू शकतात.

मन्वंतरे घडवून आणू शकत नाहीत

चला तर मग बदलाची सुरुवात स्वतःपासून करूया

संकेत मुनोत

8668975178

Knowing.Gandhi@gmail.com

Knowing Gandhism Global Friends

आपणही ही चळवळ जॉईन करा 

Comment, Share ,Follow and Subscribe.

मला समजलेले विवेकानंद - विवेकानंद केंद्र कन्याकुमारी , शाखा अंबरनाथ येथे व्याख्यान देताना मी मांडलेले विचार

प्रथमतः आपण माझा परिचय करून देताना जे "विवेकानंदांच्या स्वप्नातला तरुण" असे वर्णन केले त्याबद्दल आपले खूप खूप आभार. पण मी स्वतः ला त्यायोग्य मानत नाही. पण त्यांनी सांगितलेल्या विचारांवर चालण्याचा प्रयत्न सुरु आहे.

आज #स्वामी_विवेकानंद जयंती पण बहुतेक ठिकाणी स्वामी विवेकानंदाचे हे दुर्मिळ विचार सांगितलेच जात नाहीत . स्वामी विवेकानंदांचे हे विचार जर प्रत्येकाने वाचले आणि अमलात आणले तर भारतच काय जग सुंदर व्हायला अधिक मदत होईल..

विवेकानंदांचा देव करण्यापेक्षा माणूस म्हणून त्यांनी स्वतःचे ध्येय कसे साध्य केले ते पाहायला हवे "माणसाचा देव अथवा अवतार ज्या वेळेला केला जातो त्या वेळेला त्याच्या अभ्यासाची गरज संपते, अनुकरणाचीही गरज संपते. हा श्रद्धेने निर्माण होणारा फार मोठा पायगुंता आहे. तो टाळण्याचा आपण यथाशक्ती प्रयत्न केला पाहिजे." समाजात अद्वितीय काम करणार्‍या समाजपुरुषांना, संतांना, कलाकारांना आपल्याला आवडणार्‍या-पटणार्‍या-मानवणार्‍या विचारचौकटीतच बसवणं, हा आपला आवडता उद्योग आहे. त्यामुळे सामाजिक-धार्मिक-राजकीय क्षेत्रातल्या मंडळींना दैवत्वही चटकन प्राप्त होतं. या समाजदैवतांच्या नावे मग आपले विचारही काहीजण खपवतात. इतरांना नव्यानं विचार करण्याची गरज वाटत नाही.

स्वामी विवेकानंद बहुसंख्यांना माहीत आहेत, ते त्यांनी शिकागोच्या धर्मपरिषदेत केलेल्या भाषणामुळे. त्यांनी त्या सभेत समस्तांना बंधुभगिनी असं संबोधलं, हे आपण लहानपणापासून ऐकत असतो. त्यांच्या मठांना आपण भेटी देतो. गेलं वर्षभर तर त्यांच्या कार्याची महती सांगणारे अनेक लेख छापून आले, अनेक भाषणंही दिली गेली. मात्र या सार्‍या लेखाभाषणांमध्ये भर होता तो त्यांच्या शिकागोतल्या भाषणावर आणि त्यांनी केलेल्या 'हिंदू धर्माच्या उभारणी'वर.

#एवढेच_विवेकानंद माहित होते

पण स्वामी विवेकानंदाचे विज्ञानवादी,समाजवादी,चिकित्सक असे परखड विचार कुणी सांगितलेच नव्हते

आज विवेकानंदानां केवळ #एका_जातीचे_धर्माचे_पंथाचे_प्रतीक म्हणून पाहीले जात आहे.त्या पार्श्वभूमीवर विवेकानंदांचे विचार आणि त्यांच्या #स्वप्नातला_भारत कसा होता हे समजुन घेणे आवश्यक आहे. धर्माची व्याख्या करताना विवेकानंद म्हणतात, "#माणसाला_माणुस_बनवतो_तो_धर्म. त्यांनी #धर्मांधतेवर_कठोर_प्रहार_केले आहेत.'आपण एक धर्म स्वीकारला तर सारे धर्म स्वीकारावे लागतील आणि आपण एक धर्म नाकारला तर सारे धर्म नाकारावे लागतील." इतर धर्मीयांचा आदर करण्याची शिकवण देणाऱ्या विवेकानंदाचा वापर धार्मिक विद्वेष पसरवण्यासाठी आज केला जात आहे. ते म्हणतात, "जो धर्म अथवा ईश्वर विधवांचे अश्रू पुसत नाही किंवा अनाथ बालकांच्या मुखात अन्नाचा घास घालत नाही त्यावर माझा विश्वास नाही."#नव्या_देशाचे_स्वप्न पाहताना विवेकानंद म्हणतात की,"आपल्याला #नवा_देव_नवा_वेद_आणि_नवा_धर्म हवा आहे, कारण आपल्याला #नवा_भारत घडवायचा आहे." पुढं ते म्हणतात, #ज्या_ठिकाणी_वेद_नाही_कुराण_नाही_बायबल_नाही_अशा_ठिकाणी_आपल्याला_मानवजातीला_घेऊन_जायचे_आहे माञ, हे काम आपल्याला वेद, कुराण आणि बायबलचा आधार घेऊनच करावे लागेल"

विवेकानंदानी १८९० ते ९३ या काळात भारत उभा-आडवा पिंजुन काढला.लोकांचे प्रश्न जाणुन घेतले.लोकांची हलाखीची परीस्थिती पाहिल्यावर ते अस्वस्थपणे मिञांना पञ लिहून म्हणतात, "भारताचा उद्धार करायला हवा.शिक्षणाचा प्रचार करावयास हवा.सामाजिक अत्याचार नको.जिथं विषमता नसेल, जातीव्यवस्था नसेल.सर्वधमीय एकोप्याने राहतील, असा समाज निर्माण करण्यासाठी विवेकानंद तरुण-तरुणीनां आवाहन करतात.ते म्हणतात," आपण मरणार हे निश्चित आहे पण आपण चांगल्या उद्दिष्टांसाठी मरुया.आपली सर्व कामे आपण आत्मसमर्पणाच्या भावनेने करूया...आणखी एक गोष्ट लक्षात ठेवावयास हवी.माणसे तयार करणे हे कोणत्याही कार्याचे उद्दीष्ट हवे".

डॉ. दत्तप्रसाद दाभोळकर यांनीही 'शोध स्वामी विवेकानंदांचा' या अप्रतिम पुस्तकात विवेकानंदांच्या विचारधनाचा वेध घेतला आहे. खरे विवेकानंद कसे होते? विवेकानंद हे #समाजपरिवर्तनाच्या_चळवळीतले_अग्रदूत होते. त्यांनी आजन्म विचारधन वाटलं आणि समाजाचं रूप बदलण्यासाठी कृतीही केली. ते वैचारिक लढाया लढले. मतं बदलली, ती मान्य केली. नव्या मतांचा प्रसार केला. स्वामी विवेकानंदांची भाषणं, पत्रं, लेख, मुलाखती यांचा अभ्यास केला, तर असं लक्षात येतं, की त्यांच्या आयुष्याचं खरं ध्येय होतं भारताला उर्जितावस्था प्राप्त करून देणं हे. त्यांना भारतीय समाज सुखासमाधानानं नांदायला हवा होता. #इथली_गरिबी_अज्ञान_जातिव्यवस्थेमुळे_होणारे_तंट_दुबळ्यांवर_होणारा_अन्याय_कायमचे_दूर_व्हावेत, अशी त्यांची पराकोटीची इच्छा होती. हे काम सहजसाध्य नाही, याची त्यांना जाणीव होती. भारतीय समाजावर #धर्माचा_जातिव्यवस्थेचा_प्रचंड_पगडा_होता. हा पगडा दूर करून जनतेला त्यांचं भलं कशात आहे, याची जाणीव करून देणं हे महत्त्वाचं होतं, आणि अवघं एकूणचाळीस वर्षांचं आयुष्य लाभलेल्या स्वामी विवेकानंदांनी हे कार्य आयुष्यभर केलं. त्यांनी #संपूर्ण_भारत_पालथा_घातला त्यांनी इथल्या लोकांच्या समस्या जाणून घेतल्या. त्या काळी निषिद्ध असलेलं समुद्रपर्यटन करून ते परदेशातही गेले. अवलोकनातून, मननचिंतनातून तयार झालेले विचार लोकांपर्यंत पोहोचवण्यासाठी धडपडत राहिले. त्यांच वकृत्व आणि अभ्यासामुळे ते जगभर वेगवेगळ्या देशात हिंडुनही मोदीसारखी मनकी बात सांगु शकले असते व देशप्रेमाच्या गप्पा मारु शकले असते पण त्यांनी तसे केले नाही

'#आजचा_हिंदू_धर्म_हा_धर्म_नव्हे_हा_आहे_सैतानाचा_बाजार!' असं ते उद्वेगानं म्हणाले असले, तरी जगभरातल्या बहुसंख्यांना जगण्यासाठी धर्म लागणार, हे त्यांना मान्य होतं. पण त्यांचा कल कायम धर्माचं खरं स्वरूप समजून घेण्यात आणि समजावून देण्याकडे राहिला. धर्मातल्या अनैतिक, अशास्त्रीय बाबींचं उच्चाटन करण्यासाठी विज्ञानाची कास धरणं आवश्यक आहे, हे त्यांना ठाऊक होतं आणि म्हणून ते कायम #विज्ञानवादाचे_पुरस्कर्ते राहिले. जपानहून अमेरिकेला जाताना बोटीवर भेटलेल्या जमशेदजी टाटांना त्यांनी विज्ञानाचा अभ्यास करणारी देशी संस्था उभारण्याचा सल्ला दिला, आणि त्यातून बंगळुरूची आज जगप्रसिद्ध असलेली '#आयआयएससी' ही संस्था उभी राहिली.

विवेकानंदांना '#माणूस_घडवणारा_धर्म' अभिप्रेत होता. '#आपण_सर्व_पुस्तके_जाळूया_आणि_स्वतः_विचारकरूया. मी जे बोलतो त्यावर #तुमच्यापैकी कोणी निव्वळ विश्वास ठेवला तर मला वाईट वाटेल. #स्वतः_विचार_करण्याची_शक्ती_तुमच्यात मी जागृत करू शकलो, तर मला आनंद होईल. मला स्त्रीपुरुषांशी बोलण्याची इच्छा आहे, मेंढरांशी नव्हे', असं सांगणार्‍या विवेकानंदांचे विचार अभ्यासले तर ते काळाच्या किती पुढे होते, हे लक्षात येतं. समाजवादी आणि साम्यवादी विचारसरणीही त्यांच्या विचारधनाचा भाग आहेत. '#मी_समाजवादी_आहे', असं त्या काळात ते म्हणाले. आंबेडकरांच्या कितीतरी आधी त्यांनी वर्गलढ्यावर भाष्य केलं. आरक्षणाचा मुद्दा उपस्थित केला. देशात विज्ञानाचं शिक्षण देणारी विद्यापीठं उभी राहावीत म्हणून धडपडले. '#संन्याशानं_धर्माभ्यासापेक्षा_खेडोपाडी_जाऊन_आजारी_व्यक्तींची_सेवा_करावी', असं सांगत आपल्या शिष्यांना कॉलराग्रस्तांची शुषृशा करायला लावली. लोकांना हाताशी घेऊन गटारं साफ केली. सार्वजनिक आयुष्य जगताना व्यवहारात नीतिमत्ता जपली जावी, म्हणून प्रत्येक हिशेब चोख राहील, याची स्वतः काळजी घेतलीच, पण वेळोवेळी आपल्या शिष्यांना पत्रं लिहून ते याबाबत बजावत राहिले.

अनेक हिंदुत्ववादी संघटनांकडुन हा गैरसमज पसरवला जातो कि धर्मांतर हे तलवारीच्या जोरावर केले गेले विवेकानंदांनी त्याच काळात याला ऊत्तर दिलेले आहे

त्यांच्याच शब्दात ते असे

ईसाई और मुसलमान क्यों बनते हैं ? – स्वामी विवेकानन्द

अगर हमारे देश में कोई नीच जाति में जन्म लेता है , तो वह हमेशा के लिए गया – बीता समझा जाता है , उसके लिए कोई आशा – भरोसा नहीं । ( पत्रावली भाग २ , पृ. ३१६ ) आइए , देखिए तो सही , त्रिवांकुर में जहाँ पुरोहितों के अत्याचार भारतवर्ष में सब से अधिक हैं , जहाँ एक एक अंगुल जमीन के मालिक ब्राह्मण हैं,वहाँ लगभग चौथाई जनसंख्या ईसाई हो गयी है ! ( पत्रावली भाग १ , पृ. ३८५ ) यह देखो न – हिंदुओं की सहानुभूति न पाकर मद्रास प्रांत में हजारों पेरिया ईसाई बने जा रहे हैं , पर ऐसा न समझना कि वे केवल पेट के लिए ईसाई बनते हैं । असल में हमारी सहानुभूति न पाने के कारण वे ईसाई बनते हैं । ( पत्रावली भाग ६ , पृ. २१५ तथा नया भारत गढ़ो पृ. १८)

भारत के गरीबों में इतने मुसलमान क्यों हैं ? यह सब मिथ्या बकवाद है कि तलवार की धार पर उन्होंने धर्म बदला । जमींदारों और पुरोहितों से अपना पिंड छुड़ाने के लिए ही उन्होंने ऐसा किया , और फलत: आप देखेंगे कि बंगाल में जहाँ जमींदार अधिक हैं , वहाँ हिंदुओं से अधिक मुसलमान किसान हैं । ( पत्रावली भाग ३ , पृ. ३३०, नया भारत गढ़ो, पृ . १८ )

प्रत्येकाने आपापल्या मनात, आजच्या काळाच्या चौकटीत या महामानवांचे कोणते विचार, कोणती कृती बरोबर वाटते हे ठरवायचे असते. त्यांनी आज आपले विचार कसे मांडले असते, कोणती कृती सांगितली असती, कोणते मार्ग सुचवले असते, हे ठरवायला मदत हवी म्हणून, काळाच्या कोणत्या चौकटीत त्यांनी आपले विचार मांडले, त्यांचा पिंड कोणता होता, कोणत्या शारीरिक, मानसिक, कौटुंबिक, सामाजिक आघातप्रत्याघातांत ते घडत होते, हे सारे समजावून घ्यावयास हवे. थोडक्यात काय, तर त्यांचे वस्तुनिष्ठ चरित्र आपणासमोर यायला हवे.'

विवेकानंदाचे हे विचार आठवण्याचे कारण म्हणजे त्यांनी ज्या नव्या समाजाचे, नव्या धर्माचे, नव्या भारताचे स्वप्न पाहिले होते, ता आज पुर्णपणे धुळीस मिळवले जात आहे. त्यांचे विचार कृतीत आणुन तरुण-तरुणींनी मोठ्या संख्येने सामाजिक कार्यात सहभागी झाले पाहीजे. चला तर मग विवेकानंदाच्या स्वप्नातील भारत आपण साकार करुया.

#राष्ट्रीय_युवक_दिवस

#विवेकवादी_विज्ञानवादी_विवेकानंद

संकेत मुनोत

आर्वी , वर्धा येथील व्याख्यान आणि त्याला आलेल्या प्रतिक्रिया

*#राष्ट्रसंत #तुकडोजी महाराज* आणि अनेक महामानवांनी जेथे मोठे काम केले होते त्या विदर्भातील *#आर्वी, वर्धा* येथे *'#महात्मा #गांधी यांची प्रासंगिकता'* या विषयावर *प्रमुख वक्ता*🎙️ म्हणून विचार मांडण्याची मला संधी मिळाली. 

यात आश्चर्याची बाब ही वाटली की माझ्या व्याख्यानानंतर सूत्रसंचालक म्हणाले की *"वक्ते पुण्याचे असून पुणेरी भाषेत न बोलता विदर्भाच्या भाषेत बोलले

."😊* मी काही तसे ठरवून विदर्भाकडील भाषेत बोललो नाही पण तिकडचे लोक जास्त परिचयाचे झाल्यामुळे किंवा कुठल्या तरी कारणामुळे माझी भाषा थोडीशी विदर्भातील झालीं असावी. कारण पुण्यात ही मला एकाने *"तुम्ही विदर्भातील का?"* असे विचारले😅

ज्या विदर्भाने देशाला *राष्ट्रसंत तुकडोजी महाराज , राष्ट्रसंत गाडगे बाबा* सारखे संत दिले तिथेच आज *कालीचरण महाराज* सारखे *देशभर द्वेष पसरविणारे गुंड निर्माण होत आहेत*😡  त्यामुळे तेथेही आता या प्रबोधनाची खूप गरज आहे.

असो व्याख्यानानंतर घेतलेल्या *श्रोत्यांच्या प्रतिक्रिया* ऊर्जा देणाऱ्या होत्या. एक शिक्षक म्हणाले की *"मी आत्ता पर्यंत गांधींना अहिंसेला चुकीचे समजत होतो आणि त्याबद्दल काहीही वाचणे टाळत होतो. पण आपल्या व्याख्यानातून त्यांच्याबद्दल चे गैरसमज दूर झाले. आता गांधी नव्याने वाचणार आहे."* विशेष म्हणजे त्यांचे एक विद्यार्थीही तेथे उपस्थित होते त्यांनीही हेच सांगितले . ज्यांचा निबंध स्पर्धेत क्रमांक आला त्या शोभाजींनी *"मी स्वतः गांधी विचार आचरणात आणनार असून माझ्या 8 वर्षाच्या मुलाला ही त्या मार्गावर नेणार आहे "* असे सांगितले. अजूनही बऱ्याच प्रतिक्रिया आल्या. 

*खरतर गांधीजींना जाऊन 75 वर्ष झाले पण तरी आजही त्यांची बदनामी करणारे विविध चित्रपट काढले जातात 📺🎥आणि त्यांच्या विरुद्ध खोटे भडक साहित्य📰📲 प्रसारित केले जाते ते यासाठी की लोकांनी त्या बदनामीला भुलून जाऊन गांधीना #मजबूरी समजून वाचुच नये.*

 *लोकांनी गांधी वाचले तर ते पुन्हा जागे होऊन जाती धर्माच्या कट्ट्ररतेच्या बाहेर येतील आणि प्रश्न विचारतील, खऱ्या हक्कांसाठी आंदोलने करतील. मजबुती का नाम गांधी समजून स्वतः ही मजबूत होतील.* ❤️❤️

👹👺 *विवेक बिंद्रा, गुंड #कालीचरण, कंगना राणावत, वामन मेश्राम, पुष्पेंद्र कुलश्रेष्ठ आणि यांच्या सारख्या अनेक व्यक्ती आपापल्या क्षेत्रात गांधीजींबद्दल सतत काही ना काही खोटे साहित्य तयार करून नियमित प्रसारित करत असतात त्याचे कारणही हेच.*

 महात्मा गांधी यांची हत्या त्याच सनातन्यांनी  केली *ज्यांनी ज्ञानेश्वर, तुकाराम, महात्मा फुले यांना त्रास दिला.* गांधी हत्येचे कारण होते *त्यांनी समतेसाठी केलेले कार्य*. पूर्वी राजकारणात *ठराविक वर्गाचे वर्चस्व होते ते गांधीजींनी संपवले आणि सामान्य माणसाला राजकारणाच्या मुख्य प्रवाहात स्थान दिले.त्यामुळे ज्यांचे जातीय वर्चस्व गांधींनी संपवले त्या वर्गातील प्रतिनिधी गोडसे याने गांधींची हत्या केली* 

 कार्यक्रमाच्या अध्यक्षस्थानी नागपूर विद्यापीठ व गोंडवाना विद्यापीठ मराठी परिषदेचे अध्यक्ष प्रा. डॉक्टर गणेश मोहोड होते. माजी आमदार अमर काळे, विदर्भ मतदार चे संपादक राजू गोरडे, प्रहार सोशल फोरमचे संस्थापक बाळा जगताप हे प्रमुख अतिथी होते. 

याप्रसंगी वैष्णव जन तो... या सुमधुर गीताने  कवी व संगीतकार हरीश तांबोळी यांनी कार्यक्रमाची सुरुवात केली. कार्यक्रमाचे प्रास्ताविक आयोजक प्रा. संजय वानखडे सरांनी केले. माझा तेथे परिचय आदरणीय डॉक्टर प्रसन्नकुमार बंब सरांनी करून दिला. सूत्रसंचालन प्रा. दर्शन चामभारे यांनी केले तर आभार प्रा. राजेश सोळंकी यांनी मानले.

*सर्वांचे खूप खूप आभार* 

*#प्रेम प्रसार करत राहूया ❤️❤️❤️*

संकेत मुनोत

डॉक्टरांशी गांधी विचारांवर संवाद

*पुण्यातील अनेक  डॉक्टरांच्या पर्यंत  गांधीविचार* पोहोचवण्याची काल संधी मिळाली. 👩🏻‍⚕👨🏼‍⚕🥼🏥❤️❤️

माझे *Knowing Gandhi Doctors* मधील मित्र *डॉ देवेंद्र संचेती (कॅन्टोन्मेंट विधानसभा अध्यक्ष )* यांनी मला *राष्ट्रवादी डॉक्टर सेल* च्या *“वॉक अँड टॉक “ सोबत “थिंक टॅंक“* या उपक्रमात डॉक्टरांशी गांधीजी वर *संवाद*🎙️ साधण्यासाठी बोलवले होते. 

सध्या देशात *जात, धर्म आणि वेगवेगळ्या गोष्टींचे कट्टर गट निर्माण होऊन द्वेष वाढत* आहे. जो तो आमचा महामानव आणि आमची जात कशी श्रेष्ठ याची स्पर्धा करत आहे. यातून *संघर्ष* होऊन *देश तुटण्याची* शक्यता निर्माण झाली आहे. याला उपाय म्हणजे *पूर्ण देशाला प्रेमाने जोडणारे स्वतः च्या पाठीमागे कुठलीही जात, धर्म नसणारे महात्मा गांधीचे विचार पुन्हा मना मनात पोहोचवणे.❤️❤️* 

पण वेगवेगळ्या समाज माध्यमातून एवढा *द्वेष त्यांच्याबद्दल पसरवला जातो* की *सत्य समोर येतच नाही*.त्यामुळे *ते गैरसमज दूर करत त्यांचे विचार आज समाजात प्रेम आणि संवाद वाढवण्यासाठी कसे आवश्यक आहेत* हे मी मांडले. यात *माझे आवडते म्हणजे प्रश्र्नोत्तरांचे सत्र ही छान झाले , खूप चांगले प्रश्न* आले. कार्यक्रमाच्या समारोपात *सर्वांना  पंचसूत्रीची शपथ घेतली आणि शेवटी सर्वांना महात्मा गांधीजींची पुस्तके आणि जयहिंद पत्रके देऊन  चळवळ जॉईन करण्याचे आवाहन केले.* 

यात *डॉ सुनील जगताप प्रदेशाध्यक्ष रा. डॉ. सेल महाराष्ट्र राज्य, डॉ शशिकांत कदम पुणे शहराध्यक्ष रा. डॉ. सेल, डॉ राहुल सूर्यवंशी , डॉ राजेश साठे , डॉ हेमंत तुसे, डॉ राजश्री पोखरण ,डॉ रणजीत निकम, डॉ अनुपमा गायकवाड, डॉ देवेंद्र  संचेती, डॉ संगीता माने,  डॉ फैज मणियार, डॉ धनंजय देशमुख, डॉ विजयसिंह पाटील, डॉ ज्योती देवरे, डॉ सारिका परदेशी, डॉ मृणाल जमदाडे श्रीमती कमल ननावरे* आदी उपस्थित होते. 👩🏻‍⚕

(खरतर नागपूर ते पुणे तिकीट confirm न झाल्याने ट्रेन मध्ये सीट खाली झोपून प्रवास करावा लागला. ज्यात तेथील थंडी मुळे सर्दी खोकला वगैरे झाले होते पण या सर्व डॉक्टर्स सोबत सकाळी सकाळी चालल्याने सर्दी निघून गेली😊. )

संकेत मुनोत

8668975178

शेकडो अनाथ मुलांची आई गुंजनताई गोळे

मी #अमरावती येथे येत असल्याचे समजल्यावर गुंजनताई गोळे यांचा फोन आला. त्यांनी त्याच दिवशी नागपूरला जाण्याऐवजी त्यांच्या साईनगर येथील निवासस्थानी राहून दुसऱ्या दिवशी जाण्याचे सुचवले. त्यामुळे तिथे राहून दुसऱ्या दिवशी पहाटे 5.30 वाजता तेथून नागपूरला ट्रेनने निघालो.

गुंजनताईशी संध्याकाळी भेट झाली. आम्ही अनेकदा फोनवर बोललो होतो. त्या पुण्यात आल्यावर भेटायचेही ठरले होते पण भेट कधी झाली नाही. आमच्या दोघांची ओळख झाली ती शेतीतज्ञ आणि जेष्ठ गांधीवादी मनोहर खकें काकांमुळे.  

२०११ साली अमरावतीच्या राजकमल चौकात एक मनोरुग्ण गरोदर स्त्री अतिशय वाईट परिस्थीती मध्ये गुंजनताई गोळे यांना दिसून आली. मनोरुग्ण असूनही कुणाच्या तरी वासनेला ती शिकार झाली एव्हढी विकृत मानसिकता आपल्या आसपास आहे हा विचार त्यांना असह्य करून गेला. त्या महिलेला तेथून दवाखाण्यात नेऊन तिच्या डिलिव्हरी पर्यत सर्व जबाबदारी गुंजनताईने पार पाडली. त्यावेळी अनेक अडचणींना त्यांना समोर जावे लागले. तेव्हाच मनाशी एक गोष्ट पक्की केली कि अश्या घटना फक्त बघून, हळहळ व्यक्त करून नाही चालणार तर एक नैतिक, सामाजिक जबाबदारी म्हणून स्ततःपासून सुरूवात करून कृतीतून बदल घडवायचा. तब्बल एक दशकापूर्वी घडलेल्या या प्रसंगापासून घेतलेले सेवाव्रत आजपर्यंत निरंतर सुरू आहे. शेकडो निराधार, गरजू महिला, वंचित, HIV बाधीत अनाथ, मुले/मुली, बेवारस वृध्द यांच्या पुनर्वसनाचे शाश्वत कार्य आजवर करण्यात आले तेही कुठलीही सरकारी मदत नसताना. हे सर्व सेवाकार्य अधिक व्यापक स्वरूपात करण्यासाठी वुमन्स फाऊंडेशन, अमरावती या संस्थेची २०१५ साली स्थापना करण्यात आली.

अनाथ HIV बाधित मुले व मुली यांच्यासाठी गोकुळ आश्रम हा निवासी प्रकल्प सुरू करून त्यांना शैक्षणिक, वैद्यकीय, रोजगार, लग्न, इत्यादी सर्व प्रकारे मदत करून पुनर्वसन करणे हे यामार्फत सुरू आहे.

 अनेक नवजात बाळांना स्वतःचे दुध पाजून 'दुध दान चळवळ' सुरू करून स्तनदा मातांना मार्गदर्शन व सहकार्य त्या करतात

शहरातील बेवारस मृतदेहांचा स्वखर्चातून अंतिमविधी करतात 

कुमारी मातांच्या मनोबल वाढीसाठी कार्य तसेच त्यांना वैद्यकिय व कायदेशीर सर्व बाबींमध्ये मदत करून पुनर्वसन करण्याचे कार्य त्या करतात

तर अश्या गुंजन ताईंना आपणही कार्यात हातभार लावुया..

संकेत मुनोत 

( फोटो - रुक्मिणी वल्लभ या रेस्टॉरंट मधला . गुंजनताई येथे जेवणास घेऊन गेल्या आणि तेथे सोल्याची भाजी, भाकरी, पुरणपोळी असे मस्त जेवण केले. )

अमरावती - गाठी भेटी

#अवलिया_माणसे

Comment, Share ,Follow and Subscribe.

पहिल्यांदा अशी मस्त window सीट मिळाली ...स्वारी फूल खुश.. पण सोडावी लगाली...

पहिल्यांदा अशी मस्त window सीट मिळाली ...स्वारी फूल खुश..😊

यापूर्वी कधी मधली , कधी दरवाजातील आणि कधी वरच्या सीटने किंवा उभे राहून प्रवास केला होता..

 ही सीट (side lower)आणि हा डबा दोन्ही छान होते ...समोरच 2 cute चिमुकले होते. एक चिमुकला खेळत खेळत जवळ येऊन hi करत होता त्याचे गाल आणि केस एकदम cute.. च..

 गाडी सुरू व्हायला वेळ होता त्यापूर्वी एक जेष्ठ काका आले आणि त्यांनी विचारले..

"आप फैमिली के साथ हो?" 

मी - नही

ते - तो आप हमे ये सीट हमे दे सकते हो प्लीज , मुझे और मेरी वाइफ को दूसरे डब्बे में middle सीट मिली है पर wife को breathing में problem आ सकती है। नीचे की सीट मिली तो अच्छा होगा। मैं उसी डिब्बेमे रहुंगा खाली वाइफ यहां आएगी

मी चालेल म्हटले , नकार देऊ शकलो नाही पण एवढ्या लांबून ते माझ्याकडेच का आले? समजले नाही, कदाचित इतर ठिकाणी विचारत-विचारत आले असावेत. 

नंतर पुन्हा काही वेळाने बॅग ठेवायला आले आणि समोर एका सीटवाल्या तरुणाला त्यांनी विचारले की तुम्ही एकटे असाल तर तिकडे जाऊ शकता का ?माझ्या wife ला यांची सीट मिळाली आहे तर मला इथेच भेटली जवळ तर बरे होईल.त्याची मिडलच सीट होती तर तो तयार झाला. 

खिडकीची मस्त view असलेली आरामदायी सीट गेली, त्याचे थोडेसे दुःख झाले पण मला त्या काकांचे प्रेम भारी वाटले🤩🥰…. त्यांची सीट असलेल्या डब्यात आणि नंतर या डब्यात अनेक जणांना त्यांनी याबद्दल विचारले असावे नकार ही भेटला असेल पण निराश न होता विचारत राहिले...

मी अर्धा तास तिथेच बसलो , त्यांच्याशी गप्पा मारल्या...आणि मग दुसऱ्या डब्यात आलो... हा तेव्हाचा फोटो त्यांनीच काढला..

ती सीट भेटल्यावर काकांची smile भारी होती..😊

उद्या दुपारी #नागपूर मध्ये पोहचेल,.. भेटूया..❤️❤️

Comment, Share ,Follow and Subscribe.

Great Interaction with Dr. Amit Shinde, Sangamner

परवा सन्मित्र डॉ अमित शिंदे भेटण्यास आले होते. अनेक दिवसापासून भेटणे-भेटणे म्हणत होतो पण फायनली परवा भेट झाली.

डॉ.अमित स्त्रीरोगतज्ज्ञ असून संगमनेर मध्ये त्यांचे हॉस्पिटल आहे. आयुर्वेद महाविद्यालयात ते प्राध्यापकही आहेत.

फोनवर अनेकदा गप्पा व्हायच्या पण प्रत्यक्ष भेटून जास्त वेळ मनमोकळ्या गप्पा मारण्याची कदाचित ही पहिलीच वेळ असावी. मागे #valentinewithGandhi कार्यक्रमात आले होते पण तेव्हा दोघेही गडबडीत होतो. काल कोल्ड कॉफी सोबत मोठी वैचारिक मेजवानी सुद्धा मिळाली.

कुरुंदकर , ओशो, गांधी आणि वेगवेगळ्या विषयावर छान विचारमंथन झाले. स्वामी विवेकानंद म्हणतात की एका विचारी माणसासोबत गप्पा मारणे म्हणजे अनेक पुस्तके वाचणे आहे त्याचा प्रत्यक्ष अनुभव आला. लहानपणी वेळ होता आवड होती पण पुस्तक आणायची आर्थिक परिस्थिती नव्हती आता थोडी आर्थिक परिस्थिती झाली पण जबाबदाऱ्या आणि व्याप एवढे एवढ्या वाढल्या की पुस्तके आणून ही वाचायला वेळ मिळत नाही. पण मग अश्या विचारी व्यक्तीसोबत गप्पा म्हणजे खूप चांगले काम होते.

गांधी असो , ओशो असो वा अन्य कोणी आम्ही कोणाचेही भक्त नाही आणि त्यांच्यातही उणिवा होत्या यांची आम्हाला जाणीव आहे त्यामुळे खूप कमी जणांशी wavelength जुळते ती डॉ अमित शिंदेशी जुळाली. सगळेच खूप छान छान म्हणणारी गोल गोल वाटतात अमित सर तसे नाहीत विचार clear आहेत. म्हणाजे ओशो चे चांगले विचार discuss केले तसे त्यांनी मांडलेल्या अनेक

चुकीच्या गोष्टी ही आम्ही discuss केल्या.

विविध मासिकात अमित शिंदे सरांच्या कथा आणि कविता येत असतात,'पी सी ओ एस' हे त्यांचे वैद्यकीय मार्गदर्शन पर पुस्तक मागच्याच वर्षी प्रकाशित झाले आहे.

अहमदनगर मधील स्पर्धेत लोकांना भरपूर हसवणाऱ्या 'परफेक्ट बायको कशी शोधावी' याचे दिग्दर्शन त्यांनी केले आहे. या नाटकात आर्टिफिशिअल इंटेलिजन्सचा मानवी नात्यांवर होणारा परिणाम आणि माणूस व यंत्र यांतील मिटत चाललेले अंतर हा आहे.विशेष बाब म्हणजे सुरवातीला प्रेक्षकांना भरपूर हसवणाऱ्या या नाटकाच्या दुसऱ्या भागात स्त्रियांना पुरातन काळापासून आत्तापर्यंत कसे यंत्र समजले जाते हे मनुस्मृती पासून अनेक ग्रंथांतील उतार्यासह सांगितले आहे.सोबत त्यांनी सध्याच्या व्यवस्थेवरही काही चिमटे काढले आहेत जसे की मुलगा जोडीदार शोधताना म्हणतो की "मला अंधभक्त पत्नी नको वगैरे"...पण याच कारणामुळे नाट्य समितीने या प्रेक्षकांची प्रचंड दाद मिळालेल्या नाटकाला एकही बक्षीस दिले नाही.

याच प्रमाणे 'मी पण नथुराम गोडसेच बोलतोय' आणि 'खेळ मांडियेला' या दोन्ही वास्तव दाखवणाऱ्या नाटकांवर ही असाच अन्याय झाला आहे.त्यांनाही प्रेक्षकांची चांगली दाद मिळून आणि कथानक चांगले असूनही एकही बक्षीस दिले गेले नाही.

कारण अर्थातच परीक्षक संघविचारी(RSS) आहेत त्यांना हे वास्तव विचार आणि सत्य कसे पचेल?परिक्षकांची फेसबुक वॉल जरी चाळून पाहिली तर कारण लगेच लक्षात येईल.

असो हे नाटक जर कोणी व्यावसायिक किंवा प्रायोगिक रंगभूमीवर करणार असेल तर त्यासाठी हवी ती सर्व मदत पुरविण्याची डॉ अमित यांची तयारी आहे. त्या नाटकातील काही भागाची लिंक कमेंट मध्ये देत आहे नक्की पहा.

#संगमनेर मधील भेटी गाठी

एक #शिंदे असेही

संकेत मुनोत

Comment, Share ,Follow and Subscribe.