Actor , Director शार्दुल सराफ ग्रेट भेट

लेखक, दिग्दर्शक , अभिनेते असलेले मित्र शार्दुल सराफ यांच्याशी परवा भेट झाली.खर तर ते स्पेशल भेटण्यास आले त्याबद्दल त्यांचे आभार.  आमची ही पहिलीच भेट होती ज्यात जवळपास 4-5 तास मस्त चर्चा झाली. 

 खर भेटण्यापुर्वी ते एवढे काही करतात हे माहीत नव्हते. समविचारी मित्र आहेत एवढेच माहीत होते. एकमेकांचे लेख वाचणे वगैरे गोष्टी होत्याच पण यात अजून विशेष म्हणजे 2 वर्षापूर्वी ते माझ्यासाठी लग्नाचे स्थळ सुद्धा शोधत होते...😊

असो त्यानिमित्त त्यांचा थोडक्यात परिचय पाहूया

प्रायोगिक पातळीवर रात्रंदिन आम्हां, जनक ह्या पारितोषिक विजेत्या नाटकांचे ते लेखक - दिग्दर्शक आहेत

वळू, गाभरीचा पाऊस, सलाम, होम स्वीट होम ह्या चित्रपटांचे प्रमुख सहाय्यक दिग्दर्शक म्हणून त्यांनी काम केलं आहे

कमला, दुर्वा, पसंत आहे मुलगी, लव्ह लग्न लोच्या, अंजली, जीव माझा गुंतला, शाब्बास सूनबाई अशा मालिकांचे लेखक आहेत

तर आमिर खान ह्यांच्या पाणी फाऊंडेशन च्या ' तुफान आलंया ' ह्या कार्यक्रमाचे ते लेखक - दिग्दर्शक आहेत. 

आमची ओळख गांधी विचारांच्या मुळे... शार्दुल पण पूर्वी गांधीजींची चेष्टा उडवायचे पण गांधीजींची आत्मकथा वाचली आणि त्यातून नवीन दृष्टी त्याला मिळाली असे ते म्हणाले...

 गांधीविचार अजून प्रभावी पद्धतीने लोकांच्या पर्यंत कसे पोहोचवता येतील याबाबत थोडे नियोजन ही या भेटीत केले.

 शार्दुल ने आरे तुरे बोलायला सांगितले ते पण अजून बोलू शकलो नाही पण प्रयत्न  सुरू आहेत.

संकेत मुनोत

Comment, Share ,Follow and Subscribe.

गांधी जन्मले तेव्हा शून्य होते आणि गेले तेव्हाही शून्य होते..

आत्ता कोणी तरी गणितात महापुरुषांच्या बद्दल बोलत होते त्यावरून  सहज सुचले...

महात्मा गांधी हे जन्मले तेव्हा #शून्य होते ... ...आणि गेले तेव्हा आणि त्यापूर्वी अनेक दशके शून्यच होते...कुठले मंत्रीपद नाही, कुठली संपत्ती नाही की इतर काही नाही ...

पण ज्याला ते जुळले गेले त्यांचे त्यांनी त्या-त्या व्यक्तीच्या क्षमतेनुसार त्यातून  दशक, , शतक, सहस्त्र आणि बरेच काही घडवले...

अगदी तो चांगला विरोधक असला तर त्याचेही त्यांनी शतक केले ..( स्वतःच्या निवडून आलेल्या लोकांना राजीनामे द्यायला लावून त्यांनी विरोधकातील लोकांना ते पद द्यायला लागले)

ते मौलाना आझाद असो, सरदार पटेल असो , विनोबा असो किंवा या देशातील लाखो सत्याग्रही असो ..सर्वच या शून्याशी जुळून त्यांच्यातून शतक, सहस्त्र, लक्ष झाले...  

पण ज्यांना लोकांना एककात ठेवून फक्त स्वतःलाच दशक, शतक करायचे होते, त्या विषमतावादी लोकांचे गांधीजीमुळे धाबे दणाणले..इतर सगळेच दशक , शतक झाले तर आम्ही कोणाला गुलाम करणार ?..मग असे लोक गांधींना पराभूत करण्यासाठी त्यांना  विभागण्याचे प्रयत्न करू लागले पण या शुन्याला भागच जात नाही म्हणून निराश झाले..

मग शेवटी त्यांनी या शून्यालाच संपवले पण ते हे विसरले की तोपर्यंत हा शून्य विचारांतून , कृतीतून हजारो ठिकाणी पोहोचला होता...त्याला जोडण्यासाठी लोकांना आता फक्त त्याच्या देहाची गरज नव्हती ...

त्या शून्याशी कधी आफ्रिकेत मंडेलानी स्वतः ला जोडून घेऊन वर्णभेदाचा लढा दिला. अमेरिकेत मार्टिन ल्युथर किंग ते बराक ओबामा ने घेतला तर पाकिस्तानात मलाला आणि असंख्य जणांनी या शुन्याशी जोडून घेऊन  त्यांचे दशक, लक्ष केले...

त्यामुळेच आईनस्टाईन सारखा शास्त्रज्ञ अश्याच शून्याने जगाचे भले होणार असल्याचे गणित मांडतो 

तर जो या शून्याचा नीट अभ्यास करतो, समजून घेतो, आचरणात आणतो तो त्याला जोडले होऊन त्यातून दशक, शतक, सहस्त्र...वगैरे बनवतो...

..

आजही या शून्याचा स्वार्थी लोकांना त्रास होतो.  मग तो संपवता येत नाही म्हणून ते त्या शून्याला बदनाम करतात जेणेकरून लोकांनी शून्याला जोडलेच जाऊ नये...

भारतपूरते त्यांचे प्रयत्न काही भागात यशस्वीही होतात पण परदेशात गेल्यावर त्यांनाही  स्वतःला शून्याचा अनुयायीच सांगावे लागते...

.आपणच ठरवायचे त्या शून्याला जोडून आपले दशक, शतक, सहस्त्र..वगैरे  करायचे की की चुकीच्या गोष्टी ऐकून त्याला  भागून स्वतःचे नुकसान करायचे...

संकेत मुनोत 

( फोटो - शास्त्रज्ञ आइन्स्टाईन यांच्या घरातला त्यांच्या घरात दोनच फोटो होते एक गांधीजींचा आणि दुसरा...)

Comment, Share ,Follow and Subscribe.

खासदार कुमार केतकर, अभिनेते अमोल पालेकर, जेष्ठ पत्रकार राजू परुळेकर यांच्या सोबत व्यासपीठ शेयर करायला मिळणे माझ्यासाठी मोठी संधी होती

परवा 'भारत जोडो यात्रा' या एस. ए. जोशी लिखित पुस्तकाच्या प्रकाशन प्रसंगी  विचार मांडण्याची संधी मिळाली. 

खासदार कुमार केतकर, अभिनेते अमोल पालेकर, मुलाखतकार राजू परुळेकर, नेहरुवियन प्रतिक पाटील , प्रकाशक तांदळे मॅम यांच्या सोबत व्यासपीठ शेयर करायला मिळणे ही माझ्यासाठी मोठी गोष्ट होती. सन्मित्र भाऊसाहेब अजबे यांनी सूत्रसंचालन केले तर न्यू एरा चे आशिष शिंदे  आणि अजून काही मान्यवरांनी पण मनोगते मांडली.

 काही दिवस सामजिक क्षेत्रातून ब्रेक घेतला होता,  खासदार कुमार केतकर सरांचा १ महिन्यापूर्वीच फोन आल्यामुळे या कार्यक्रमाला आलो. पण कार्यक्रमाने नवीन ऊर्जा मिळाली.

 काही दिवसांपासून वैयक्तिक अडचणीमुळे थोडा मानसिक ताणातून जात होतो पण कार्यक्रमाला आल्यावर जेव्हा विविध तरुण येऊन भेटले आणि सेल्फी काढताना बोलले की तुमचे काम आवडते, आम्हाला त्यात जॉईन करायचे आहे वगैरे तर त्याने ताण कमी होऊन आत्मविश्वास वाढला.

सध्या देश, राज्य, गाव, घर यात द्वेष, हिंसा वाढत असताना #प्रेम वाढवण्याची सर्वाधिक गरज आहे. 

द्वेष करणे सोप्पे असते पण #प्रेम करणे healthy असते.

प्रेमाचा संदेश पसरवत राहूया ❤️❤️❤️

संकेत मुनोत

8668975178

#NewEraPublication #BharatJodoYatra

Comment, Share ,Follow and Subscribe.

75 वर्षाचे तरुण मित्र मकबूल तांबोळी सर ग्रेट भेट

आपल्या जवळपास अनेक प्रेरणादायी लोक असतात पण आपल्याला माहीत नसतात त्यातील एक महत्वाचे नाव म्हणजे माझे 75 वर्षाचे तरुण मित्र मकबूल तांबोळी सर .

काल त्यांचा 75 वा वाढदिवस साजरा झाला त्यानिमित्त हा लेख.

तरुण यासाठी की ते गप्पा मारताना त्यांच्या अनुभवा बद्दल बोलतातच पण आत्ता आमच्या पिढी समोर असलेल्या चॅलेंजेसचाही ते विचार करतात . आम्ही महिन्यातून एकदा एक तास सहज बोलतो..

ते माझे health insurance Client पण आहेत. त्यांची

स्वतःची आणि त्यांच्या जीवनसाथी शकीला मॅम यांची पॉलिसी त्यांनी माझ्याकडून काढलीच पण त्यांचा मुलगा असीम आणि मुलगी आस्मा यांनांही माझ्या कडून पॉलिसी घेण्यास सुचवले. सोबत त्यांचे एक मित्र नार्वेकर (ex Joint commissioner, Sales tax) त्यांनाही सुचवले. त्यामुळे नार्वेकर सर आणि नार्वेकर यांचे मित्र डॉ पाटील यांच्याशीही माझी छान मैत्री झाली. अर्थात नार्वेकर सरांनी आणि पाटील सरांनी पूर्वी पूर्ण गोष्टी जाणून घेतल्या , त्यानंतरही कोणी तरी त्यांना जास्त डिस्काउंट देऊ केला पण तिथे न जाता माझ्याकडुनच policy घेतली. तर मला यानिमित्त हे सांगायचे होते गांधी जसे फक्त बोलत नव्हते तर खादी आणि अन्य माध्यमातून रोजगार देऊन सक्षम ही बनवत होते ते सरांनी प्रत्यक्षात अमलात आणले .

तर यानिमित्त सरांचा परिचय पाहूया

सरांचा जन्म पुण्यात मराठमोळ्या मुस्लिम गरीब कुटुंबात, फुलवाला चौक येथे 06 Sep 1948 रोजी गणेश चतुर्थी ला झाला .आणि काल 06 sep 2023 रोजी कृष्ण जन्माष्टमी ला 75 वर्षे पूर्तता झाली. बालपणात आसपास जैन मारवाडी, गुजराती, ख्रिश्चन, मराठी , मुस्लिम, सिंधी, तेलगू, सिंधी , शीख , कानडी असा संमिश्र जाती धर्माच्या वस्तीचा भाग होता.

त्यांनी Telco मध्ये 35 वर्षे नोकरी केली आहे.

ते देवभक्त होते, तळ्यातल्या गणपतीला ते रोज जात असत त्यामुळे एक मुस्लिम मुलगा जातोय त्याचे विशेष कौतुक होत असे. 1965 पासून काही वर्ष गणेश मंडळाचे अध्यक्षही होते. त्यांच्या मनात मात्र वेगवेगळे विचार घोळवत असत. त्यांनी सावरकरांचा मानवाचा देव आणि विश्वाचा देव हा लेख वाचला आणि ते नास्तिक झाले.

मुस्लिम सत्यशोधक मंडळाचे ते 5-6 लोकांपैकी एक असे संस्थापक सदस्य होते आणि त्यात ते कार्यरत होते. त्यामुळे त्यांचा भाई वैद्य, निळू फुले, बाबा आढाव यांच्याशी ही जवळचा संबंध आला होता.

अभिनेते निळू फुले यांच्याशी त्यांचा 1970 पासून चांगली मैत्री होती आणि निळू भाऊ यांनी मकबूल सरांचा त्यांच्या बालमित्रांमध्ये समवेश केला होता.2003 ते 2009 या कालावधी मध्ये ते निळू भाऊंच्या सोबत संबंध महाराष्ट्रभर दौऱ्यात असत. महाराष्ट्र आणि देशभर च्या दौऱ्या मध्ये भाई वैद्य यांच्या सोबत ही असत. सुधाताई वर्दे आणि खासदार संभाजीराव काकडे यांच्याशीही त्यांचे खूप जवळचे संबंध होते.मकबूल सर राष्ट्र सेवा दल चे ट्रस्टी Treasurar होते त्याच बरोबर साने गुरुजी राष्ट्रीय स्मारक आणि हमीद दलवाई इस्लामिक रिसर्च इन्स्टिट्युट याचेही ट्रस्टी होते.

अगदी वयाच्या 6 व्या -7 व्या वर्षापासून वाचनाची गोडी लागल्यामुळे विविध विषयांवरील त्यांचे वाचन अफाट आहे. त्यांचे विचार हे सुस्पष्ट आणि balanced आहेत.

आमची ओळख फेसबुकवरच झाली. सर माझे बहुतेक लेख वाचत आणि त्यावर प्रतिक्रिया देत असत. गांधी विचारातून समाजात प्रेम आणि संवाद वाढवणे हा आम्हाला जोडणारा दुवा.

2021 मध्ये एकदा स्वतः साठी आणि कॉलनी तील लोकांच्या साठी जांभळे विकत घेण्याच्या निमित्ताने त्यांनी मला त्यांच्या पाषाण येथील घरी बोलवले तेव्हा त्यांच्याशी पहिली प्रत्यक्ष भेट झाली. (Lock down मध्ये 2 महिने बहिणीने काही काळ जांभळाचा व्यवसाय सुरू केला होता त्याबद्दल मकबूल सरांनी फेसबुक वर वाचले आणि मला बोलवले). नंतर Wednesday कट्टा निम्मित गुडलक कॅफे, FC Road येथे भेटी होत असत.

काल त्यांच्या वाढदिवसानिमित्त समाजात विविध क्षेत्रात काम करणाऱ्या अनेक मान्यवरांशी भेट झाली ज्यात डॉ. बाबा आढाव, डॉ कुमार सप्तर्षी ,अन्वर राजन, रत्नाकर महाजन ,प्रशांत कोठडीया , मुक्ता पुणतांबेकर, संग्राम खोपडे , सुरेश खोपडे , यशोदा वाकणकर , संदीप बर्वे , मनीषा पाटील, संतोष म्हस्के, विकास देशपांडे, चंद्रकांत शेडगे, माणिक जोगदंड, संतोष पवार, पराग गायकवाड, सुकेश पासलकर आणि अनेक मान्यवर सहभागी झाले होते.

आपणही त्यांना फोन किंवा मेसेज करून सदिच्छा नक्की द्या.

त्यांचा संपर्क Makbul Tamboli - 7020509654

हा लेख लिहिण्याचा एक हेतू हाही आहे कि चांगल्या लोकांचे असे चरित्र पुढे न आल्याने लोकांच्या समोर चुकीचे दंगली घडवणारे लोक आदर्श म्हणून उभे केले जातात .

संकेत मुनोत

8668975178

2

बॅरिस्टर वीरचंद गांधी यांनि विश्वधर्म परिषदेत सांगितलेला अकबर बद्दलचा प्रेरणादायी प्रसंग

पोर्तुगिजांनी एकदा मुस्लिमांचे एक जहाज लुटले. जहाजावरच्या सर्वांना कैद केले. जहाजावर कुराणाच्याही प्रती होत्या त्या जप्त केल्या. किना-याला लागल्यावर पोर्तुगिजांनी कुराणाच्या प्रती कुत्र्यांच्या गळ्यात बांधून त्यांना पिटाळले. नंतर पोर्तुगीजांचे जहाज अकबर च्या सैन्याने पकडले. अकबरापर्यंत ही वार्ता गेली. त्याची आई संतापली. ती अकबराला म्हणाली. "तू बायबलची अशीच विटंबना कर!"

अकबर म्हणाला, "आई, कुराण श्रेष्ठच आहे. पण बायबलही त्याच्या जागेवर तेवढेच श्रेष्ठ आहे. बायबलची विटंबना करून मी त्या पोर्तुगिजांच्या अधम पातळीवर उतरू शकत नाही."

ही सम्राट अकबराबद्दल ची घटना *वीरचंद गांधीं* यांनी विश्व धर्म संसदेत सांगितली होती.

मागच्या वर्षी बॅरिस्टर वीरचंद गांधी यांच्या जयंतीच्या निमित्ताने *इतिहास संशोधक संजय सोनवणी* सरांची मुलाखत घेतली त्यात त्यांनी सांगितलेली ही कथा आज पुन्हा आठवली.

(मुलाखतीची लिंक कमेंट मध्ये)

शिकागोला १८९३ साली ज्या धर्मपरिषदेत स्वामी विवेकानंद गेले होते त्याच धर्मपरिषदेत जैन धर्माचे तत्वज्ञान सांगायला जे अधिकृत रित्या उपस्थित होते, स्वामी विवेकानंदांच्या भाषणाप्रमाणेच ज्या गाजलेल्या भाषणामुळे अमेरिकेत अनेक व्यक्ती जैन धर्मात प्रविष्ट झाल्या, ज्यांचे अनेक भाषांवर प्रभुत्व होते, जे जागतीक धर्मांवर अधिकृतपने सातत्याने लिहित व भाषणे देत राहिले ते वीरचंद गांधी.

शिकागो परिषद आपल्याला स्वामी विवेकानंदांमुळेच माहित आहे. त्यांची जेवढी प्रसिद्धी भारतात केली गेली तेवढी वीरचंद गांधीं यांची केली गेली नाही. खेदाची गोष्ट म्हणजे बहुतेक जैन लोकांना ही ते माहीत नाहीत. वीरचंद गांधी यांच्या भाषणाने अमेरिकन तत्वज्ञांना प्रचंड प्रभावित केले होते हे आपल्याला माहित असले पाहिजे.

त्यांना अजून दोन वर्ष अमेरिकेतच थांबवून ठेवले गेले व त्यांच्या भाषणांवर केवळ लेख नव्हेत तर पुस्तकेही लिहिली गेली. त्यांची स्मारके ही अमेरिकन लोकांनी बांधली आहेत.

अमेरिकेतील त्यांच्या अन्यत्र झालेल्या व्याख्यानांमुळे अनेक अमेरिकन जैन धर्माच्या अभ्यासाकडे वळाले. भगवान महावीरांचा अहिंसावाद आजच्या जगाच्या शांततामय सौहार्दासाठी कसा उपयुक्त आहे हे त्यांनी अमेरिकेत दिलेल्या ५३५ व्याख्यानांतून सांगितले. त्यांचे चाहते हर्बर्ट वॉरेन यांनी जैन धर्म तर स्विकारलाच पण वीरचंद गांधींच्या भाषणांचे संकलन करून त्याचे पुस्तकही प्रकाशित केले.

वीरचंद गांधीं यांनी केवळ जैन धर्माची माहिती सांगितली नाही तर स्वामी विवेकानंद यांच्या भाषणावर आणि वैदिक धर्मावर जी टीका झाली ती खोडून काढली.

वीरचंदजींचे कार्य केवळ धर्म-तत्वज्ञानापुरते मर्यादित नव्हते. स्त्रीयांबद्दलचा त्यांचा दृष्टीकोण उदार होता. त्यांना आधुनिक शिक्षण मिळावे यासाठी त्यांनी सोसायटी फॉर द एज्युकेशन ऑफ वुमेन इन इंडिया ही संस्थाही स्थापन केली आणि देशभर स्त्री-शिक्षणासाठी प्रयत्न केले. भारतीय स्वातंत्र्य चळवळीतही ते उतरले.

वीरचंद जसे स्वामी विवेकानंदचे मित्र होते, तसेच महात्मा गांधी यांनीही वीरचंद गांधींना ‘भावासारखे मित्र’ अशी उपमा दिली होती. अशा या भारतपुत्राचे 07 ऑगस्ट 1901 रोजी वयाच्या अवघ्या 37व्या वर्षी त्यांचे निधन झाले.

आज देशात द्वेष प्रचंड वाढत आहे

दाभोळकर, कलबुर्गी, पानसरे, गौरी लंकेश यांच्यासारख्या सामजिक कार्यकर्ता, पत्रकार, न्यायाधीश, विचारवंतांच्या हत्या करून "मेली काही कुत्री तर फरक काय पडतो"* असे अनेक समाजकंटक सामजिक माध्यमावर उघडपणे बोलत आहेत. महिलांवर अमानुष अत्याचार करणाऱ्या लोकांना सोडून देऊन मिठाई वाटली जात आहे*

कुठेही कोणी काही प्रश्न उपस्थित केला रे केला कि सरळ त्याला देशद्रोही ठरवत जा पाकिस्तान ला , जा अफगाणिस्तान ला, वगैरे म्हणत अन्न, वस्त्र, रोजगार, शिक्षण या मूळ गोष्टींकडे दुर्लक्ष केले जात आहे.

चंद्रगुप्त मौर्य, सम्राट अशोक, छत्रपती शिवाजी महाराज, बादशाह अकबर सारखे उत्तम प्रशासक याच देशात जन्मले का ? याची आज आठवण होत आहे.

छत्रपती शिवाजी महाराजांकडे जेव्हा सामान्य रयत कोणाची अन्यायाबद्दल ची तक्रार घेऊन जात तेव्हा ते असे तर म्हणत नव्हते ना अरे त्या औरंगजेब किंवा इतर लोकांच्या राजांपेक्षा तर इथे बर आहे ना? नाही, ते किंवा वरील इतर राजे अस कधीच बोलत नव्हते ते वेळोवेळी शासन करत होते, रयतेच्या हिताची कामे करत होते.

सध्या जो धार्मिक, जातीय, वर्गीय द्वेष वाढतोय तो असाच वाढत राहिला तर देश राहणार नाही. त्यामुळे वीरचंद गांधी यांचे तत्वज्ञान अभ्यासण्याची आणि ते आचरणात आणण्याची आज खूप गरज आहे.

तर चला त्यांच्या जयंती निमित्त जगाकडे मैत्रीभावाने बघूया, द्वेष कमी करूया, प्रेम वाढवूया

संकेत मुनोत

२५ ऑगस्ट २०२१

चित्र- प्रतिकात्मक

Comment, Share ,Follow and Subscribe.

अजमेर , राजस्थान के राष्ट्रीय गांधीवादी स्नेहसंमेलन में संकेत मुनोत का वक्तव्य

फरवरी में अजमेर के 3 दिवसीय राष्ट्रीय गांधीवादी सम्मेलन का निमंत्रण संजय सिंह, सर, दिल्ली इन्होंने दोस्त श्रीनिवास के साथ भेजा था। देशभर से करीबन 150-200 गांधी विचार पे काम करने वाले लोग यहां आए हुए थे।

राजस्थान सरकारने गांधी विचार प्रचार प्रसार के लिए खास अहिंसा आणि शांती मंत्रालय शुरू किया है । गांधी विचार पहुंचाने के लिए बहुत अच्छे प्रोग्राम्स इसमें लिए जाते है. हर महीने में अलग- अलग जिल्हों में इस बारे मे विशेष प्रोग्राम्स लिए जाते है।

बाकी सभी राज्यों ने भी इसका अनुसरण करना चाहिए ये बहुत बढ़िया प्रोग्राम है।

जब अलग अलग लोगों ने अपने वक्तव्य रखे तब मैने भी वक्तव्य रखा , मुझे लगा नही था की लोगो को वो इतना पसंद आएगा पर कई लोगो ने मुझे मिलकर उस बारे में सराहा और नंबर लिया । तो उसके कुछ मुद्दे भी यहां रख रहा हु।

Link - https://youtu.be/daOxROKXCJY?si=iGIyYEi_-We5DUHC

1. निर्भय बनना- ज्यादा से ज्यादा क्या करेंगे वो? क्यों डरना?

2. नये तरीके अपना के गांधी विचार फैलाना जैसे की memes,short videos, reels..etc

3. सोशल मीडिया को whatsapp University, whatsapp University बोलके नाम रखने के बदले तुम इसमें से प्यार फैलाओ , वे नफरत फैला रहे है तो तुम्हे प्यार फैलाने से किसने रोका है

4. मैने ग्रुप छोड़ दिया मत बोलो उसमे भले कुछ लिखो मत पर रहो जब तुम वो छोड़ दोगे तो उन्हे तो झूठ फैलाने के लिए खुला आंगन मिल जाएगा

5. युवाओं के प्रश्न और चुनौतिया रोजगार -

आपके विरोधी लोग बाकी लोगो को भले बेरोजगार करे उनके मुख्य मुख्य लोगो को तो रोजगार देते है और वो भी अच्छा रोजगार देते है

वो नौकरी हो तो अच्छी जगह reference देते है और व्यवसाय हो तो उसको अपने लोगोसे clients देते है हम अगर ये करेंगे नही तो युवा इस में रहेगा कैसे,? मैं खुद जानता हु की मेरी नौकरी/ व्यवसाय manage करके मैं किस तरह इस में आ पा रहा हु , मन में बहुत निष्ठा है इसलिए आ पा रहा हु लेकिन और कितने साल आ पाऊंगा? और मेरे कितने युवा दोस्त इस वजह से आज movement में नही है।

6. युवाओं का और एक बड़ा प्रश्न शादी -

आज के जमाने में शादी के लिए like minded जीवनसाथी मिलना बहुत बड़ी चुनौती है।

महात्मा गांधी के पीछे कोई जाति या धर्म ना होने से बड़ी दिक्कत ये भी आती है की वो घर या कही बताए नही जाते और बहुत से लोगों की उम्र 40/50 cross हो जाती है तब कहा उन्हे महात्मा गांधी समझ आते है। मेरे अन्य दोस्तो को ये दिक्कत नही आती क्योंकि कोई सावरकर का अभ्यासक या प्रचारक होगा तो उसे उनकी जाति में से जीवनसाथी मिलने के लिए दिक्कत नही आएगी क्योंकि भले उसे उनके बारे में अभ्यास न हो पर आदर अवश्य होगा यही बात अन्य नेताओ के बारे में है। गांधी इसमें exception है तो इसके लिए हमे खुद से प्रयास करने होंगे हमे ऐसे like minded युवक युवतीयो के वधूवर परिचय संमेलन लेने चाहिए, उनका मैट्रिमोनी app बनाना चाहिए ।

7.आपको daily memes, videos , short articles चाहिए हो तो आप भी हमारे knowing Gandhi Memes, Knowing Gandhi Videos , Knowing Gandhi Small articles या अलग अलग ग्रुप से जुड़े

8. रचनात्मक कार्य करने के लिए आप हमारे Jaihind People's Movement से जुड़े और अपने अपने गांव में काम शुरू करे

9. गांधीजी बताते वक्त कभी बहुत गंभीर चेहरा ना रखे गांधीजी की तरह ही चेहरे पे सदैव मुस्कान (smile ) रखे

कार्यक्रम के उपरांत आदरणीय मंत्री सी पी जोशी जी इनके द्वारा मेरा सत्कार किया गया।

बहुत अच्छा अनुभव रहा । मैं पहली बार ही राजस्थान गया था।

देरी से लिखने के लिए माफी चाहता हु

19 अगस्त 2023

संकेत मुनोत

8668975178

Comment, Share ,Follow and Subscribe.

ज्येष्ठ समाजवादी आणि गांधीवादी विचारवंत साथी शेखर सोनाळकर यांना विनम्र आदरांजली!

 ज्येष्ठ समाजवादी आणि गांधीवादी विचारवंत प्रा. शेखर सोनाळकर यांचे परवा रात्री 1.15 मिनिटांनी वयाच्या 72 व्या वर्षी दीर्घ व्यांधींशी लढताना निधन झाले.

खूपच दुःख होतंय पण काहीच करता येत नाहीये. सरांसोबत अनेकदा भेट घ्यायचे ठरवले पण राहून गेले . 20 ऑक्टोबर 2022 ला जळगाव येथे गेलो होतो तर तिथे सरांना घरी जाऊन भेटणार होतो पण गडबडीत नाही भेटू शकलो लवकर दुसऱ्या गावी जावे लागले. त्यापूर्वी काही वर्षांपूर्वी सर पुण्यात होते तेव्हा सुद्धा आमचे भेटणे चालले होते पण माझ्या नोकरीच्या व्यापात भेटू नाही शकलो. सर पुण्यात होते तेव्हा एका सोलापूर च्या निर्माण मधील Friend चा स्पेशल फोन आला होता की तू सरांना भेट आणि त्यांची सगळी माहिती व्हिडिओ रेकॉर्ड करून घे खूप चांगले document होईल पण तेही करता आले नाही. सरांच्या सोबत अधे मध्ये फोनवर बोलणे व्हायचे. जेव्हा-जेव्हा बोलणे होई खूप जिव्हाळ्याने बोलत शेखर सर.

मी वर्षभरापूर्वी दिल्लीत एका राष्ट्रीय मीटिंग साठी गेलो होतो जिथे देशातील वेगवेगळ्या राज्यातून चांगले काम करणारे मान्यवर लोक आले होते त्यात मी जाऊ शकलो ते सरांच्यामुळेच . महाराष्ट्रातून निवडक 3 नावे सरांनी त्या मीटिंग साठी सुचवली होती त्यात माझे एक नाव दिले होते सर स्वतः पण येणार होते पण त्यांचा आजार वाढल्याने  आणि डॉक्टर ने प्रवास करण्यास नाही सांगितल्याने त्यांना अचानक येणे कॅन्सल करावे लागले होते...

देशभरातील लोकांना जोडणारे , विधायक काम करणारे होते सर. निदान 100 पर्यंत तरी जगायला हवे होते अजून खूप काम झाले असते सरांकडून. 

द्वेष पासरवणारी, दंगली घडवणारी, लोकांची डोकी भडकवणारी लोक 90 च्या पुढे जगत आहेत आणि सरांच्या सारखा प्रेमळ , सत्यवादी आणि संवेदनशील मनुष्य 72 मध्येच जग सोडून जातो हे चांगले नाही. यानिमित्त माझी सगळ्या कार्यकर्त्यांना विनंती आहे की आपण आपल्या आरोग्याची पण तेवढीच काळजी घ्या. 

महात्मा गांधींनी सरदार पटेल आणि विनोबा भावेंना याबद्दल विशेष सुनावले होते. महात्मा गांधी स्वतः म्हणाले होते की मी 125 वर्षे जगणार अणि कदाचित त्यांच्या इतर वाक्यांचा प्रमाणे हे वाक्य ही सत्य झाले असते पण मध्येच दहशतवादी गोडसेने त्यांची हत्या केली.

शेखर सर CA होते, CID मध्ये होते. त्यांनी CBI ला आणि अनेक संस्थांना आपल्या अभ्यासाद्वारे अनेक गुन्हे तपासण्यात मदत आणि मार्गदर्शन केले होते, ते अजून बरेच काही करत होते...त्यांचे संदर्भ पूर्ण लेख वाचणे आणि भाषण ऐकणे ही खूप मोठी वैचारिक मेजवानी असे...

माझे चुकले हे की मी निदान त्यांची ZOOM वर तरी मुलाखत घ्यायला हवी होती किंवा फोनवर त्यांना विविध प्रश्न विचारून ते रेकॉर्ड करून ठेवायला हवे होते पण मला कल्पनाच नव्हती की एवढ्या लवकर असे काही होईल. पण यापुढे काळजी घेईल. 

शेवटी एवढेच सांगेन की लोकांना हिंसेचे कौतुक करणारे खूप प्रक्षोभक बोलणारे भडक लोक आवडतात पण गांधिविचाराच्या माध्यमातून शांतपणे आपले काम करणारे लोक अधिक परिणामकारक असतात. कारण भडका उडतो आणि लगेच शांत ही होतो पण पणती अनेक दिवे प्रकाशित करत राहते. आपले काम एवढेच की या पणत्या बनुया आणि अश्या पणत्या लोकांना आदर्श म्हणून समोर आणुया.

आपलेही शेखर सरांच्या समवेत चे अनुभव कमेंट मध्ये मांडा 

Shekhar Sonalkar  सरांना भावपूर्ण आदरांजली...

संकेत मुनोत

Comment, Share ,Follow and Subscribe.